Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) nedir/kimdir?

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD); tehlikeli maddelerle iştigal eden işletmelere ADR Anlaşması kapsamında tavsiye vermek, yasal gerekliliklere uygunluğu oluşturmak ve izlemek ile yıllık raporun (Tehlikeli Madde Faaliyet Raporu TMFR) hazırlanmasını sağlamak için onaylanmış bir kişidir. TMGD’nin; Tehlikeli Maddelerin Karayolu ile taşınmasına ilişkin rolüyle ilgili hükümler ADR Anlaşması EK-1, 1.8.3’de listelenmiştir. ADR Ek1- 1.8.3.1’de tanım aynen aşağıdaki gibidir.

  • Her işletme, tehlikeli malların karayolu ile taşıması, bununla ilgili olarak ambalajlanması, yüklenmesi ve doldurma ile boşaltma işlemlerinde; kişilerin, mülklerin ve çevrenin korunması için riskleri azaltma konusunda yardımdan sorumlu olarak bir ya da daha fazla tehlikeli madde güvenlik danışmanı atar.

 

1.8.3.3’de Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanının görevleri şu şekilde tanımlanmıştır.

Danışmanın asıl görevi, işletme yöneticisinin sorumluluğu altında, söz konusu işletmenin ilgili faaliyet limitleri dahilinde uygun araçlarla ve aksiyonlarla, bu faaliyetlerin geçerli zorunluluklara göre ve en güvenli yolla yürütülmesine yardımcı olmaktır.

 

İşletme içerisindeki faaliyetler bakımından, bir danışmanın belirli görevleri şunlardır:

– Tehlikeli malların taşınması hususundaki zorunluluklara uygunluğun izlenmesi;

– Tehlikeli malların taşınması hususunda işletmeye öneriler sunulması;

– Tehlikeli malların taşınması kapsamındaki işletme faaliyetleri konusunda işletme yönetimine, yoksa yerel bir kamu kurumuna yıllık rapor hazırlanması. Bu gibi yıllık raporlar beş yıl sureyle saklanır ve talep üzerine ulusal makamlara ibraz edilir.

Bunlarla beraber; Danışmanın görevleri, aynı zamanda işletme ile ilgili aşağıdaki uygulamaların ve yöntemlerin kontrolünü de içerir;

– Taşınan tehlikeli malların tanımlanmasını düzenleyen zorunluluklara uygunluk prosedürleri;

– Taşıma araçları satın alınırken, işletmenin taşınan tehlikeli mallara ilişkin özel zorunlulukları dikkate alıp almadığını;

– Tehlikeli malların taşıma, paketleme, doldurma, yükleme ve boşaltımında kullanılan donanımların kontrol prosedürlerini;

– Mevzuatta yapılan değişiklikler dahil olmak üzere, işletme çalışanlarının uygun şekilde eğitimi ve bu eğitimin kayıtlarının saklanmasını;

– Tehlikeli malların taşınması, paketleme, doldurma, yüklenmesi veya boşaltılması sırasında bir kaza ya da güvenliği etkileyecek bir olay meydana gelmesi durumunda uygun acil durum prosedürlerinin uygulanmasını;

– Tehlikeli malların taşınması, paketleme, doldurma, yüklenmesi veya boşaltılması sırasında meydana gelen ciddi kazalar, olaylar ya da ciddi ihlaller konusunda araştırma yapılması ve gerektiğinde rapor hazırlanmasını;

– Kazaların, olayların ya da ciddi ihlallerin tekrar oluşmasına karşı gerekli önlemlerin uygulanmasını;

– Alt yüklenicilerin veya üçüncü tarafların seçiminde ve kullanımına ilişkin olarak tehlikeli malların taşınmasıyla ilgili yasal kuralların ve özel gereksinimlerin ne ölçüde dikkate alındığını;

– Tehlikeli malların taşınması, paketleme, doldurma, yüklenmesi veya boşaltılmasında yer alan çalışanların operasyonel prosedürler ve talimatlar hakkında detaylı bilgiye sahip olduklarının doğrulanmasını;

– Tehlikeli malların taşınması, paketleme, doldurma, yüklenmesi veya boşaltılmasında yer alan risklere karşı daha hazırlıklı olmak için önlemler alınmasını;

– Taşıma sırasında bulunması gereken belgelerin ve güvenlik donanımların, nakil vasıtasında bulunduğunu temin etmeye yönelik doğrulama prosedürlerinin uygulanması ve bu belge ve donanımların düzenlemelere uygunluğunu;

– Paketleme, doldurma, yükleme ve boşaltma işlemlerini düzenleyen zorunluluklara uygunluğun temin edilmesine yönelik doğrulama prosedürlerinin uygulanması;

– 1.10.3.2’de belirtilen güvenlik planının bulunması.

 

Kimler TMGD atamalı?

Tehlikeli maddelerin karayoluyla taşınması veya ilgili ambalaj, yükleme, boşaltma veya boşaltma işlemlerine dahil olan bir teşebbüsün, kalifiye bir Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı ataması gerekir. Bir TMGD’nın işlevi, tehlikeli maddelerin taşınmasıyla ilgili olarak; sağlık, güvenlik ve çevre konularında size tavsiyede bulunmaktır.

Etkilenen teşebbüsler şunlardır:

  1. Ambalajlama, doldurma veya yükleme dahil olmak üzere taşıma için tehlikeli mallar “gönderen”;
  2. Tehlikeli malların taşınmasında kullanılan kara taşıtlarının operatörleri;
  3. Yük nakliyecileri veya depoları gibi nihai varış yerlerine (geçici depolama dahil) geçişte tehlikeli yükleri yükleyen (bu kategori, karayolu taşıtlarında veya dışında tehlikeli maddeleri yükleyen / yükleyen liman ve havaalanlarındaki teşebbüsleri de kapsamaktadır);

Bir TMGD’nin sorumlulukları;
Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanının rolleri ve sorumlulukları hakkında TMGD ataması gereken teşebbüsleri bilgilendirmeyi amaçlayan rehberlik geliştirilmiştir:

 

TEHLİKELİ MADDE GÜVENLİK DANIŞMANLIĞI TEBLİĞİ AŞAĞIDAKİ İŞLETMELERİ KAPSAR;

  • Tehlikeli madde taşımacılığı sürecinde yer alan ve bir takvim yılı içerisinde net elli ton ve üstü miktarlarda işlem yapan, gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran ve boşaltan olarak faaliyette bulunan ve 6 ncı maddenin üçüncü fıkrası kapsamında Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi sahibi olan işletmeler ile toplam araç taşıma kapasitesi elli ton ve üzerinde olan taşımacılık işletmeleri ile bu Tebliğ kapsamındaki tehlikeli maddeleri geçici olarak depolayan işletmeleri,
  • Miktarına bakılmaksızın ADR Bölüm 1.1.3.6.3’te yer alan tablodaki taşıma kategorisi sıfır olan tehlikeli maddelerle iştigal eden ve tehlikeli madde taşımacılığı sürecinde yer alan, gönderen, paketleyen, yükleyen ve dolduran olarak faaliyette bulunan işletmeleri,
  • 3/3/2015 tarihli ve 29284 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliğin 9 uncu maddesi kapsamında Tehlikeli Madde Uygunluk Belgesi sahibi kıyı tesislerini,
  • Gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran ve boşaltan olarak faaliyette bulunan ve 16/7/2015 tarihli ve 29418 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Demiryolu ile Taşınması Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesi kapsamında Demiryolu Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi sahibi olan işletmeleri kapsar.

TEHLİKELİ MADDE GÜVENLİK DANIŞMANLIĞI İLE İLGİLİ BAZI KAVRAMLAR

  • ADR: Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması
  • Bakanlık: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı
  • IATA DGR: Tehlikeli Maddelerin Havayoluyla Taşınması Düzenlemeler
  • IMDG Kod: Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Yükler Kodu
  • İdare: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğü
  • İşletme:Kamu kurum ve kuruluşları da dahil olmak üzere, kâr amacı bulunup bulunmadığına bakılmaksızın bu Tebliğ kapsamında faaliyetlerde bulunan gerçek veya tüzel kişiler
  • RID: 1/6/1985 tarihli ve 18771 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Uluslararası Demiryolları Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF) C ana eki olan Tehlikeli Eşyaların Demiryoluyla Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliği
  • Taşıt/Araç: Tehlikeli mal taşımacılığı alanında kullanılan ADR ve RID’da yer alan karayolu ve demiryolu taşıtları
  • Tehlikeli madde güvenlik danışmanı (TMGD): Bakanlık tarafından tehlikeli madde güvenlik danışmanı sertifikası düzenlenerek yetkilendirilen gerçek kişi
  • Tehlikeli madde güvenlik danışmanı sertifikası (TMGDS): Bakanlığın yetkilendirdiği eğitim merkezlerinde tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimini alarak Bakanlıkça yapılan sınavda başarılı olmuş kişilere verilen veya ADR üyesi herhangi bir ülkeden alınmış tehlikeli madde güvenlik danışmanı belgesine istinaden düzenlenen sertifika
  • Tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimi yetki belgesi (TMGDEYB): Tehlikeli madde güvenlik danışmanı yetiştirmek amacıyla Bakanlık tarafından yetkilendirilen eğitim kuruluşlarına düzenlenen belge
  • Tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğiticisi (TMGDE): Tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimi yetki belgesine (TMGDEYB) sahip eğitim kuruluşlarında görev yapan İdare tarafından yetkilendirilmiş eğiticiler
  • Tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğiticisi belgesi (TMGDEB): TMGDEYB’ye sahip eğitim kuruluşlarında görev yapacak eğiticilere İdare tarafından düzenlenen belge
  • Yönetmelik: 24/10/2013 tarihli ve 28801 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik